اثرات مفید فعالیت بدنی و ورزش بر دستگاه قلبی عروقی



نفش ورزش منظم در پیشگیری و درمان بیماری های قلبی عروقی، دیابت شیرین، آترو اسکلروز، سکته مغذی، بیماری عروق محیطی، پوکی استخوان و شکستگی های ناشی از آن، کمردرد و سایر مشکلات عضلانی اسکلتی، چاقی و اضافه وزن، بیماری های گوارشی و بیماری های روحی و روانی به خوبی شناخته شده است. علاوه بر این، ورزش منظم به تقویت سیستم ایمنی کمک می نماید. باعث احساس خوب بودن، لذت بردن از زندگی، توان بیشتر کاری، مقابله در برابر حوادث غیر مترقبه، افزایش توان نوآوری، کاهش هزینه های زندگی، کاهش مرگ و میر و کاهش اثرات سالمندی می شود.

در مورد بیماری های قلبی نیز ورزش در هر سه سطح پیشگیری نخست ( پیش از ابتلا به بیماری های قلبی ) ، پیشگیری دوم (پس از ابتلا به بیماری های قلبی عروقی و به منظور بهبود وضعیت درمانی و پیشگیری از عوارض ناشی از بیماری) و سوم ( پس از بروز عوارض و به منظور بازتوانی عوارض مربوطه ) تاثیرات قابل توجهی به دنبال دارد.

ورزش علاوه بر تاثیرات مثبت بر دستگاههای گوناگون بدن، بر روی سیستم قلبی عروقی نیز اثرات سودمند فراوانی دارد. به طور خلاصه می توان از ورزش به عنوان یک داروی چند منظوره نام برد که در مقایسه با اغلب داروها، دارای فواید بیشمار و خطرات کمتری است اما به هر حال ، لازم است انجام ورزش، مدت، شدت، تعداد دفعات تکرار و تواتر نسخه ورزشی مشخص باشد. بعلاوه بیمار باید علائم خطر و هشدار حین ورزش کردن را بشناسد تا در صورت بروز آن علائم، ورزش را متوقف و با پزشک معالج خویش تماس حاصل نمایید.

در برنامه ریزی پیشگیری و درمان بیماری های قلبی عروقی و نیز کاهش عوامل خطر مربوطه، فعالیت فیزیکی در تمام پروتکل ها از ارکان اصلی و تاثیرگذار محسوب میشود. 

فواید اختصاصی ورزش در درمان یا پیشگیری از بیماری های قلبی

 

1-    الف- بهبود عملکرد قلبی عروقی و تنفسی

افزایش بیشینه اکسیژن مصرفی (VO2MAX)  به علت تطابق های مرکزی و محیطی

کاهش تهویه دقیقه ای درکار حین ورزش با شدت زیر بیشینه (ساب ماگزیمال) مشخص

کاهش نیاز عضله قلب به اکسیژن در حین ورزش با شدت زیر بیشینه مشخص

پایین تر بودن ظربان قلب و کمتر بودن فشار خون در حین ورزش با شدت بیشینه مشخص

افزایش تراکم مویرگی در عضلات مخطط

افزایش آستانه ورزشی برای تجمع لاکتات در خون

افزایش آستانه ورزشی در شروع علائم یا نشانه های بیماری قلبی – عروقی ( درد قفسه سینه، پایین افتادن قطعه T  در اثر ایسکمی ، لنگش ....)

کمک به پیشگیری از سکته قلبی و توانبخشی بعد از آن

کمک به بهبود کیفیت زندگی در مبتلایان به نارسائی قلبی

1-  ب- کاهش عوامل خطر ساز بیماری های عروق کرونر

کاهش فشار خون سیستولیک و دیاستولیک در حال استراحت

افزایش غلظت لیپوپروتئین با چگالی بالا در خون

کاهش تری گلیسرید ها در خون

کاهش کلسترول تام خون

کاهش توده چربی داخل شکمی

کاهش نیاز به انسولین، بهبود تحمل گلوکوز

 

1-  ج- فواید تجویز ورزش در طی بستری و پس از ترخیص بیماران قلبی

مقابله با تاثیرات نامطلوب روانی و فیزیولوژیک استراحت در بستر در طی مدت بستری در بیمارستان

امکان نظارت طبی کاملتر بر روند درمان

مشخص شدن اختلالات  جدی قلبی عروقی، بیماری های جسمی یا شناختی موثر بر پیش آگاهی

توانمند کردن بیماران برای بازگشت به فعالیت های روزمره در محدوده مجاز حرکتی

آماده سازی بیمار به منظور بهیودی بیشتر بعد از ترخیص از بیمارستان

:سالمندی و تاثیر فعالیت جسمانی بر شاخص های آمادگی جسمی 

 

ظرفیت هوازی بیشینه ( ماگزیمال) ، ظرفیت هوازی زیر بیشینه ( ساب ماگزیمال) ، حداکثر برون ده قلبی، بیشینه حجم ضربه ای قلب، توده عضلانی بدن ، تراکم استخوانی، قدرت و سطح مقطع فیبرهای عضلات مخطط و عملکرد واحد حرکتی، در سالمندی و در بی تحرکی کاهش یافته و با فعالیت جسمانی افزایش می یابد.

در عین حال بیشینه ضربان قلب و تعداد فیبرهای عضلانی مخطط در طول سالمندی کاهش می یابد که با تحرک و یا عدم تحرک فیزیکی، تغییری در میزان آن حاصل نیمشود.

این در حالی است که فشار خون در حال استراحت و توده چربی بدن در طول سالمندی و بی تحرکی افزایش یافته و با انجام فعالیت فیزیکی کاهش می یابد.

در مورد تغییر میزان ظرفیت اکسیداتیو در عضلات مخطط ناشی از افزایش سن اتفاق نظر وجود ندارد اما این ظرفیت الزاماً در بی تحرکی کاهش و با انجام فعالیت جسمی افزایش می یابد.

از طرف دیگر توان عضلات مخطط در اثر سالمندگی کاهش و در اثر فعالیت فیزیکی افزایش می یابد

سرعت هدایت عصبی در سالمندی کاهش می یابد اما در بی تحرکی تغییر واضحی نداشته و تاثیر ورزش بر آن مشخص نیست

و به طور خلاصه می توان گفت

بسیاری از تغییرات ناشی از روند سالمندی، با فعالیت جسمانی قابل پیشگیری یا تخفیف است

شاخص استاندارد مورد استفاده برای تعیین ظرفیت قلبی- عروقی در فعالیت جسمانی، بیشینه اکسیژن مصرفی (VO2MAX) است

بیشینه اکسیژن مصرفی یا   .VO2MAX توانایی فرد در برداشت، انتفال و استفاده از اکسیژن است و ظرفیت هوازی فرد را نشان می دهد. این شاخص استاندارد طلایی آمادگی قلبی عروقی است .

بیشینه اکسیژن مصرفی پس از 30 سالگی تقریبا 1 درصد در سال کاهش پیدا می کند

البته با ابتلا به بیماری های مثل بیماری های قلبی ریوی یا چاقی، روند افت بیشینه اکسیژن مصرفی سرعت بیشتری می یابد. در حالیکه با انجام فعالیت جسمانی منظم، سرعت کاهش آن دوبرابر کندتر می شود. بر اساس این فرمول می توان سن فیزیولوژیک یک فرد 50 تا 59 ساله ورزشکار را 10 سال کمتر از سن فیزیولوژیک یک فرد 50 تا 59 ساله غیر ورزشکار دانست.

تهیه شده توسط انجمن علمی توانبخشی قلبی عروقی ریوی ایران

عبارات کلیدی تبلیغاتی این مقاله عبارتند از: قیمت دوچرخه ثابت، قیمت تردمیل، قیمت ویبراتور، قیمت استرایدر، قیمت الپتیکال


کلمات کلیدی:  انجمن علمی توانبخشی قلبی عروقی ریوی ایران، قیمت دوچرخه ثابتقیمت تردمیل- قیمت ویبراتور- قیمت استرایدر- قیمت الپتیکال