برنامه های توان بخشی قلبی داخل بیمارستانی



   اگر چه همه بیماران کاندید برنامه های داخل بیمارستانی نیستند، اما همه این افراد میتوانند از برخی مداخلات داخل بیمارستانی مثل ارزیابی عوامل خطر، مشاوره در خصوص برنامه های ورزشی وآموزش بیمار و خانواده سود برند. از آنجا که مدت اقامت اغلب بیماران قلبی در بیمارستان کاهش یافته است، امکان برنامه ریزی مرحله بندی شده داخل بیمارستانی کاهش یافته است. در حال حاضر بیش تر بیماران فقط 5-3  روز بعد از مراجعه  در بیمارستان ویزیت می شوند. ارزیابی تحمل بیمار نسبت به نیازهای هوازی زندگی روزمره (مونیتورینگ علائم و نشانه ها در طی فعالیت های جسمانی داخل بیمارستانی ) و تاکید بر مشاوره در خصوص فعالیت های جسمانی وآموزش، اجزای اصلی برنامه های توانبخشی داخل بیمارستانی محسوب می شوند.

 

6- الف- ارزیابی از نظر عوامل خطر

پس از یک واقعه حاد قلبی بیماران  دراسرع وقت باید ازنظرعوامل خطر موزد ارزیابی قرارگیرند.

عوامل خطر مثبت

سابقه خانوادگی

سکته قلبی، یا مرگ ناگهانی پدریا سایر بستگان درجه اول مذکر(مثلاً برادریا پسر)

قبل از 55 سال ودر مادر یا سایر بستگان درجه اول مونث (مثلاً خواهریا دختر) از 65 سال

سیگار

استعمال سیگار در6 ماه گذشته

 

فشار خون بالا

فشار خون سیستولیک بیشتر یا برابر 140 میلیمتر جیوه یا فشار خون دیاستولیک بیشتر یا برابر 90 میلیمتر جیوه که حداقل دوبار تکرار شده باشد یا مصزف داروی پایین آورنده فشارخون

کلسترول بالای

کلسترول تام سرم بالاتر از 200 میلی گرم دردسی لیتریا HDL کمتراز

خون

35 میلی گرم دردزسی لیتر یا مصرف داروی پایین آورنده چربی خون، اگر غلظت LDL معلوم باشد، به جای استفاده LDL بیشتر از130 میلیگرم دردسی لیتر ملاک خواهد بود.

اختلال تخمل گلوکز

فند خون ناشنا برابر یا بالاتراز 110 میلیگرم دردسی لیتر حداقل در دو نوبت

           چاقی

شاخص توده بدنی (BMI)بیش تر یا برابر 30 یا دور شکم بیش از 102 سانتی متر در آقایان یا 88 سانتی متردر خانم ها

زندگی بی تحرک

افرادی که در یک برنامه ورزشی منظم شرکت نمی کنند و زندگی فعالی ندارند.( کم تر از 30دقیقه فعالیت مداوم یا تجمعی در روز و در اغلب روزهای هفته)

 

 

عامل خطر منفی

بالابودن کنسترول با دانسته بالا (HDL): بیش از60 میلی گرم دردسی لیتر

 

6- ب - سایرخصوصیاتی که احتمال خطر بروزعوارض قلبی عروقی حین ورزش را افزایش   می دهند:

وضعیت بالینی:

  • سابقه سکته های قلبی مکرر
  • اختلال عملکرد بطن چپ (30%≥ (EF
  • انسداد شدید شریان نزولی اقدامی یا انسداد جدی ( آترواسکروز) در چند رگ (بیشتر یا برابر70 درصد) در آنژیوگرافی

 

برنامه های تمرینی:

  • ·      عدم توجه به گرم کردن مناسب بدن قبل از ورزش وخنک کردن تدریجی بعد از ورزش
  • ·      عدم توجه به حداکثر ضربان قلب مجاز حین ورزش

 

حداکثر مربوط به تست ورزش:

  • ·        تحمل پایین یا بالا نسبت به ورزش (کم تر یا برابر 4 متز،یا بیش تریا برابر10 متز)
  • ·        اختلال کرونوتروپیک ناشی از داروها (کمتر از 120 ضربه در دقیقه )
  • ·        اختلال اینوتروپیک (کاهش فشار خون با افزایش فشار تمرینی)
  • ·        ایسکمی میوکاردیال (درد قفسه صدری یا پایین افتادن قطعه ST بیشتر یا برابر 2 میلی متر)

 

سایر موارد:

  • ·      سیگار
  • ·      جنسیت مرد

 

 

 

 

6-ج- عوامل خطر مربوط به پیدایش عوارض بعد از سکته قلبی

بیماران کم خطر

  • بعد از روز چهارم عوارضی پیدا نشده باشد.

بیماران با ریسک متوسط

  • عملکرد بطنی ضعیف (30%> کسر (EF  یا
  • ایسکمی قابل توجه میوکارد با فعالیت جزئی (3-2 متز) بعد از روز چهارم

بیماران پر خطر

  • ایسکمی ادامه دارمیوکاردیال
  • نارسایی بطن چپ
  • پیئایش شوک در حین بیماری
  • آریتمی جدی

 

6- د - راهنمای تقسیم بندی میزان فعالیت جسمانی در بیماران فلبی بستری

وضعیت بیمارقبل از واقعه قلبی وروند بالینی بیمار در حین بستری، برتوان عملکردی بیمار تاثیر میگذارد،لذا باید در حین بستری به شکل روزانه ارزیابی گردد. نخست اینکه تا 48 ساعت پس از سکته قلبی و/ یا جراحی قلب، اصولاٌ فعالیت های بیمار باید محدود به فعالیت های مراقبت ازخود، حفظ دامنه حرکتی اندام های فوقانی وتحتانی وتغییرات وضعیتی باشد.علاوه بر آن قراردادن بیمار درمعرض استرس ارتوستانیک یا جاذبه زمین، مثل نشستن یا ایستادن متناوب در طی دوره نقاهت داخل بیمارستان تا حد زیادی از کاهش توان حرکتی بیمار که بعد از یک واقعه حاد قلبی اتفاق می افتد، جلوگیری می کند.برنامه های ساختار بندی شده ورزشی دربیمارستان از نظرفیزیولوژیک و رفتاری(کارآمدی فرد) فواید ناچیزی درمقایسه با مراقبت های معمول بیمازستانی خواهد داشت.اما استفاده از تردمیل ودوچرخه ارگومتر دربیماران بدون عارضه پس از5-3 روزمی تواند درتخمین توان ورزشی آنها کمک کننده باشد.

 

در جهت ارزیابی فعالیتی بیماران، فعالیت ها به صورت ذیل تقسیم بندی می شوند:

 

- فعالیت کلاس یک:

  • با کمک روی تخت بنشیند.
  • فعالیت های مراقبت از خود را در حالت نشسته ویا با کمک انجام دهد.
  • با کمک، کنار تخت بایستد.
  • دو تا سه بار در روز و هر بار به مدت 15 تا 30 دقیقه در صندلی بنشیند.

- فعالیت کلاس دو

  • خود بیمار ( بدون کمک )، روی تخت بنشیند.
  • بیمار بدون کمک ، بایستد.
  • به شکل نشسته فعالیت های مراقب از خود را در حمام انجام دهد.
  • در اتاق راه برود (ممکن است به کمک احتیاج داشته باشد).

- فعالیت کلاس سه:

  • ·        خود بیمار، بدون کمک بنشیند و بایستد.
  • ·        به شکل نشسته یا ایستاده فعالیت های مراقب از خود را در حمام انجام دهد.
  • ·        تا 3 بار در روز بر اساس تحمل، مسافت های کوتاه (15 تا 30 میلی متر) را در داخل سالن با کمک راه برود.

- فعالیت کلاس چهار:

  • ·        فعالیت های مراقبت  از خود را انجام دهد ودوش بگیرد.
  • ·        3 تا 4 بار در روز مسافت های کوتاه ( از 45 تا 60 متر) را با کمک ناچیز، راه برود.

- فعالیت کلاس پنجم:

  • ·        3 تا 4 بار در روز بدون کمک، مسافت های متوسط( از 75 تا 150 متر) را در داخل سالن راه برود.

- فعالیت کلاس شش:

  • ·        3 تا 6 بار در روز بدون کمک در داخل بخش راه برود.

به طور کلی، معیار های قطع جلسه تمرینی داخل بیمارستانی، مشابه معیارهای قطع تست ورزش والبته قدری محافظه کارانه تر از آن است.

6-ھ ارزیابی وتععین شدت مجاز فعالیت جسمانی در بیماران قلبی

بهترین میزان فعالیت جسمانی مناسب برای بیمار در داخل بیمارستان، تا حدی به تاریخچه پزشکی، وضعیت بالینی ونشانه های بیماری مربوط است.محدوده بالای فعالیت جسمانی باید توسط پزشک مشخص شود. مقیاس RPE یا احساس سختی کار، راهنمای کمکی در کنار تعداد ضربان قلب بوده وبه منظور تعیین شدت مجاز فعالیت جسمانی مورد استفاده قرار می گیرد.

شاخص borg  (RPE)

RPE: Relative perceived Exertion

شاخص است که بر اساس احساس هر فرد نسبت به فعالیت انجام شده محاسبه میشود و در بسیاری از بیماران قلبی استفاده است. امتیاز دهی در این شاخص به صورت ذیل می باشد:

هیچ فعالیتی ندارد:                            

فعالیت بسیار بسیار خفیف:                 

فعالیت در حد خیلی خفیف:              

فعالیت خفیف:                           

فعالیت تا حدی آسان:                      

فعالیت تا حدی سخت:                   

فعالیت سخت یا سنگین:                    

فعالیت بسیار سخت:                          

فعالیت بسیا بسیار سخت:                    

فعالیت در حداکثر توان فرد است:          

 

6- و خلاصه تجویز برنامه داخل بیمارستانی:

شدت (Intensity):

  • RPE  کمتر از13 (مقیاس 20-6 تایی)
  • پس از سکته قلبی:
  • ضربان قلب کم تر از 120 ضربه در دقیقه یا
  • ضربان قلب در حال استراحت + 20 ضربه در دقیقه (حداکثر ضربان قلب مجاز)
  • پس از جراحی:
  • ضربان قلب در حال استراحت + 30 ضربه در دقیقه (حداکثر ضربان قلب مجاز)
  • اگر فرد بدون علامت باشد، تا حد تحمل

مدت (Duration):

  • جلسات را به صورت متناوب از 3 تا 5 دقیقه ودر حد تحمل شروع کنید.
  • ·        دوره های استراحت:
  • می تواند به شکل کم کردن سرعت راه رفتن یا استراحت کامل باشد.
  • هر موقع بیمار احساس نیاز کند.
  • 1 تا 2 دقیقه
  • کوتاه تر از دوره تمرینی
  • مجموعاً تا 20 دقیقه
  • · سعی کنید نسبت ورزش به استراحت را به 2 به 1 برسانید.

 

تواتر  (Frequency):

  • در افرادی که به سرعت از استراحت مطلق خارج می شوند: ( روز 3-1) 3 تا 4 بار در روز
  • در افرادی که کمی بعد از استراحت مطلق خارج می شوند:  (بعد از روز چهار) 2 بار در روز

با افزایش مدت هر نوبت

پیشرفت (Progression):

  • ·        ابتدا مدت پیوسته را به 10 تا 15 دقیقه افزایش دهید وسپس شدت را اضافه کنید.

 

 

 

 

6 ز- هنگام ترخیص بیماران

در هنگام ترخیص از بیمارستان، بیمار باید بتواند فعالیت های غیر مجاز و نامناسب را تعریف کند. به علاوه، یک برنامه ورزشی بدون خطر وپیشرونده ورزشی و برنامه کاهش عوامل خطر باید برای بیمار مشخص شود. همچنین، باید برای او برنامه ورزشی سرپایی واتخاب های ممکن را تعریف کرد.بیماران پرخطرو با خطر متوسط، باید در برنامه توان بخشی سرپایی شرکت کنند و در مورد آنان روشی تعریف شده باشد که بتوانند در صورت پیدایش احتمالی علائم، با مراکز توان بخشی در خصوص ادامه برنامه یا هر گونه تغییر مورد نیاز تماس حاصل نمایند. 

تهیه شده توسط انجمن علمی توانبخشی قلبی عروقی ریوی ایران

عبارات کلیدی تبلیغاتی این مقاله عبارتند از: قیمت دوچرخه ثابت، قیمت تردمیل، قیمت ویبراتور، قیمت استرایدر، قیمت الپتیکال


کلمات کلیدی:  انجمن علمی توانبخشی قلبی عروقی ریوی ایران، قیمت دوچرخه ثابتقیمت تردمیل- قیمت ویبراتور- قیمت استرایدر- قیمت الپتیکال

 

 

 

 


اشتراک گذاری:      فیسبوک -  تویتر -  لینکدین -  گوگل پلاس